تحقیقات اسنادی انقلاب اسلامی

تحقیقات اسنادی انقلاب اسلامی

برنامه‌های عمرانی بنیاد خاور نزدیک در ایران دوره محمدرضا پهلوی.

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تاریخ انقلاب اسلامی، پژوهشکدة امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار گروه تاریخ انقلاب اسلامی. پژوهشکدة امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران.
چکیده
محور سیاست خارجیِ آمریکا در دهة چهل و پنجاه میلادی بر کمک­ های اقتصادی، نظامی و فنی به ملل جهان سوم بود. کشورهایی که ازنظر ژئوپولتیک و ژئواستراتژیک دارای موقعیت حساس ­تری در معادلات حال و آینده­ بودند؛ تا علاوه بر افزایش نفوذ آمریکا، از خطر سقوط این کشورها به ورطة کمونیسم جلوگیری کند. ایدة «تهدید کمونیسم» به برنامة کمک­ های خارجی دولت و بنیادهای آمریکایی در پیشبرد سیاست خارجی آمریکا انسجام، جهت و اهمیت استراتژیک داد. تلاش­های آموزشی، کمک­های فرهنگی و عمرانی بنیادهای آمریکایی در کشورهای جهان سوم، مکمل کمک­های خارجی و مالی دولت آمریکا بود. شرایط ورود بنیاد خاور نزدیک به ایران، آثار فعالیت­های توسعه ­ای آن بر عمران روستایی ایران و بررسی اینکه آیا سیاست ­ها و فعالیت ­های این بنیاد با سیاست خارجی دولت آمریکا در ایران تنظیم می­گردید، مسئله این مطالعه است که با روش تحلیل تحقیق تاریخی و برپایة منابع اسنادی انجام‌ گرفته است. یافته­های این پژوهش نشان می­دهد درحالی‌که بنیاد خاور نزدیک اصل خود را «پرورش ارادة خیر و خودیاری روستائیان» معرفی می­کرد، ترومن رئیس­ جمهور آمریکا، بنیاد خاور نزدیک را «پتانسیلی برای تقویت استراتژی گستردة مهار» (کمونیسم شوروی) تعریف می­کرد و با ارائة حمایت­های مالی، یک رابطه متقابل با آن ایجاد نمود. بنیاد با فشار دولت آمریکا، برای تسریع در برنامه­ های خاص توسعه­ای و مورد تأیید وزارت خارجه آمریکا روبه‌رو شد که منجر به انحراف در اهداف اولیة بنیاد گردید.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Construction programs of the Near East Foundation in Iran during the period of Mohammad Reza Pahlavi

نویسندگان English

Farhad Nambaradarshad 1
Mahmoud Sadat 2
Milad Seraj 2
Hamid Basiratmanesh 2
1 PhD student in the history of the Islamic Revolution. Research Institute of Imam Khomeini and the Islamic Revolution, Tehran, Iran
2 Assistant Professor of Islamic Revolution History Department. Research Institute of Imam Khomeini and Islamic Revolution, Tehran, Iran.
چکیده English

The axis of American foreign policy in the 1940s and 1950s was based on economic, military and technical assistance to the nations of the third world. Countries that had a more sensitive position in terms of geopolitics and geostrategy in the equations of the present and the future; In addition to increasing the influence of America, to prevent the danger of these countries falling into the abyss of communism. The idea of ​​"threat of communism" gave coherence, direction and strategic importance to the foreign aid program of the American government and foundations in advancing the American foreign policy. The educational efforts, cultural and development aid of American foundations in third world countries were complementary to the foreign and financial aid of the American government. The conditions of the Near East Foundation's entry into Iran, the effects of its development activities on the rural development of Iran, and the examination of whether the policies and activities of this foundation are regulated by the foreign policy of the American government in Iran, is the issue of this study. which has been done with the method of historical research analysis and based on documentary sources.
 The findings of this research show that while the Near East Foundation introduced its principle as "cultivation of good will and self-help of villagers", American President Truman identified the Near East Foundation as "potential for strengthening the broad strategy of containment" (Soviet Communism) and created a reciprocal relationship with it by providing financial support. The foundation faced the pressure of the American government to accelerate special development programs approved by the US Department of State, which led to a deviation in the primary goals of the foundation.

کلیدواژه‌ها English

Near East Foundation
Second Pahlavi
Truman's Four Principles
Communism
Rural Development
Agriculture
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما): ش. بازیابی 33592/230؛ 2899/230؛ 36015/297؛ 53723/297؛ 59698/230.
مرکز اسناد ریاست جمهوری ایران (مارجا): ش. بازیابی 13012.
سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی: ش. مدرک 3164.
مرکز فناوری و اطلاع­رسانی کشاورزی: ش. شناسایی 18745141.
 
ب) کتاب­
آزاده، فریدون و احمدیان، صادق، سیر تاریخ کشاورزی ایران، ویراستار ارجمند اقدم، تهران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،1372.
ای. وارن، ویلیام، مأموریتی برای صلح: اصل چهار در ایران، ترجمة محمدامین نادریان و مینا ناصریان، تهران، هزارة سوم اندیشه، 1394.
برمن، ادوارد، کنترل فرهنگ: نقش بنیادهای کارنگی، فورد و راکفلر در سیاست خارجی آمریکا، ترجمة حمید الیاسی، تهران، نشر نی، 1373.
بشیرگنیدی، تیمور، اسنادی از اصل چهار ترومن در ایران (1325-1346هـ.ش)، ج1، تهران، مرکز اسناد ریاست جمهوری، 1382.
بشیرگنیدی، تیمور، اسنادی از اصل چهار ترومن در ایران (1325-1346هـ.ش)، ج2، تهران، مرکز اسناد ریاست جمهوری، 1382.
بیگدلو، رضا، دیپلماسی عمومی آمریکا در دوره­ی پهلوی دوم، تهران، مؤسسة فرهنگی و هنری و مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1395.
پارمار، ایندرجیت، بنیادهای قرن آمریکا، ترجمة محمد معماریان، تهران، امیرکبیر، 1400.
گازیوروسکی، مارک، سیاست خارجی آمریکا و شاه: بنای دولتی دست­نشانده در ایران، ترجمة فریدون فاطمی، تهران، نشر مرکز، 1376.
هانس جواکیم، مورگنتا، سیاست میان ملت­ها، ترجمة حمیرا مشیرزاده، تهران، انتشارات ادارة نشر وزارت امور خارجه، 1374.
همراز، ویدا، بررسی اهداف و عملکرد اصل چهار ترومن: هیئت عملیات اقتصادی آمریکا در ایران، تهران، انتشارات وزارت امور خارجه، 1381.
 
ج) مقالات فارسی
کیان، رضا و دیگران، «بررسی اثر اصلاحات ارضی و از بین رفتن بنه بر تولید کشاورزی ایران»، فصلنامة پژوهش­ها و سیاست­های اقتصادی، س 28، ش 95، پاییز 1399. صص 108-55.
نجاتیان، آرش، «فعالیت­های ترویجی بنیاد خاور نزدیک در ایران»، نشریة جهاد، س 17، ش 192و 193، آذر و دی 1375، صص 90-87.
«بنگاه خاور نزدیک چه می­کند؟»، مجلة ایران و آمریکا، س 4، ش 37، 1328.
 
د) مقالات انگلیسی
Nemchenok ,Victor V,» That so Fair a Thing Should Be so Frail: »The Ford Foundation and the Failure of Rural Development in Iran, 1953-1964 «, Middle East Journal , Vol. 63, No. 2 (Spring, 2009), pp. 261-284.
OFFILER, Benjamin, »The Origins of the Near East Foundation's Iran Programmes, 1943-1950«, London, Sheffield Hallam University, .(2022), 1-10.
OFFILER, Benjamin, Cultivating “Good Will” Through Rural Welfare:The Near East Foundation in Iran, 1943-1951. In: OFFILER, Ben and WILLIAMS, Rachel,(eds.) American Philanthropy at Home and Abroad. New Directions in the History of Giving. London, Bloomsbury Academic, .(2022), 146-165.
 
هـ) کتاب­های انگلیسی
Annual Report Near East Foundation, Lexington Avenue, Suite 2516, New York, NY, 2002.
Fagan, Richard R, Capitalism and the State in US-Latin American Relaitions. Stanford University Press, 1979.
 
 
ی) سایت انگلیسی
https://www.globalresiliencepartnership.org/partner/nef-near-east-foundation/.