6. بررسی شیوه و نتایج اجرای برنامه تعدیل ساختاری در ایران

نوع مقاله : علمی تخصصی

نویسندگان

1 دکترای علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، ایران

2 استادیار علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده

تعدیل ساختاری مجموعه‌ای از اصول و سیاست‌های اقتصادی مشخص است که از دهه 1980 تاکنون، توسط نهادهای مالی جهانی مانند صندوق بین­اللملی پول، بانک جهانی و سازمان تجارت جهانی - موسوم به اجماع واشنگتن - تدوین شده و اجرای همه‌جانبه آنها به کشورهای گوناگون، خصوصاً کشورهای پیرامونی- در آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین - توصیه شده است. تعدیل ساختاری ریشه در مکتب فلسفی و اقتصادی نئولیبرالیسم دارد که اساس آن کمینه‌سازی نقش و جایگاه دولت و گسترش قواعد و مناسبات بازار به ابعاد و حوزه‌های مختلف حیات اجتماعی، تا بیشترین حد ممکن است. الگوی تعدیل ساختاری، در جمهوری اسلامی ایران در سال‌های پس از خاتمه جنگ تحمیلی از جانب رئیس‌جمهور و مسئولانِ ارشد دولت سازندگی مورد پذیرش و اجرا قرار گرفته و متعاقباً توسط دولت‌های موسوم به اصلاحات، مهرورزی و اعتدال نیز دنبال شده است. در مقالۀ حاضر ابتدا بنیان‌های نظری نئولیبرالیسم و تعدیل ساختاری مورد بررسی قرار گرفته و سپس فرایند تاریخی و تبعات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آن در جمهوری اسلامی ایران تحلیل می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Method of Structural Adjustment Program and Results of Its Accomplishment in Iran

نویسندگان [English]

  • Ehsan Farzaneh 1
  • Majid Hosseini 2
1 PhD of Political Science, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran. Iran
2 Assistant Professor of Political Science, Faculty of Law and Political Science. University of Tehran. Tehran. Iran.
چکیده [English]

Structural adjustment is a set of economic principles and policies that have been developed since the 1980s by global financial institutions such as the International Monetary Fund, the World Bank, and the World Trade Organization - known as the Washington Consensus - and their comprehensive implementation in various countries, particularly developing countries - in Asia, Africa and Latin America - were recommended. Structural adjustment is rooted in the philosophical and economic school of neoliberalism, which is based on minimizing the role of the state and expanding market rules and regulations to different dimensions of social life, as much as possible. The model of structural adjustment in the Islamic Republic of Iran in the years after the imposed war was accepted and implemented by the President and senior officials of the Rafsnjani administration, and subsequently followed by the so-called reform, compassion and moderation administrations. In this article, firstly the theoretical foundations of neoliberalism and structural adjustment are examined and then the historical process and its economic, social and cultural consequences in the Islamic Republic of Iran are analyzed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Neoliberalism
  • Washington Consensus
  • International Monetary Fund
  • Structural Adjustment
  • Hashemi Rafsanjani
  • Hassan Rouhani