تحقیقات اسنادی انقلاب اسلامی

تحقیقات اسنادی انقلاب اسلامی

روند فراگیر شدن هویت انقلاب اسلامی ایران در مسیر پیروزی از منظر پژوهش‌های تاریخ محلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری علوم سیاسی، (گرایش مسائل ایران)، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
2 استاد گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران .
3 استاد گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
10.22034/irs.2025.503345.1256
چکیده
با وجود چندمتغیره‌بودن انقلاب به عنوان ابرپدیدۀ اجتماعی و سیاسی، آنچه نقطۀ مرکزی محسوب می‌شود، چگونگی شکل‌گیری و گسترش هویت انقلاب است. چنان‌که ماهیت اسلامی انقلاب سال 1357 ایران نیز محصول روند هویت‌بخشی برمبنای اسلام سیاسی به رهبری امام خمینی بوده است. در این مقاله تلاش می‌شود تجربۀ گسترش هویت انقلاب اسلامی در استان‌های مختلف، مورد واکاوی قرار گیرد. روش مورد استفاده در این مقاله از نوع کیفی با راهبرد فراترکیب خواهد بود. مقاله درصدد پاسخ‌گویی به این سؤال است که شکل‌گیری و گسترش هویت اسلامی در انقلاب 1357 ایران در شهرهای مختلف، چگونه صورت گرفته است؟ یافتۀ این پژوهش نشان می‌دهد به‌دنبال ترسیم هویتی فراگیر در قالب اسلام سیاسی برای جنبش انقلابی توسط امام خمینی، به‌تدریج سایر کنشگران متأثر از اندیشه‌ها و گرایش‌های فکری مختلف و عموم مردم در پهنۀ جغرافیای ایران، جهت‌گیری کنشگری انقلابی خود را با تأسی از هویت اسلام سیاسی پیش برده‌اند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The process of spreading the identity of the Islamic Revolution of Iran on the path to victory from the perspective of local history researches

نویسندگان English

Iman Hosein Ghezelayagh 1
MohhamadBagher Khorramshad 2
ebrahim barzegar 3
gholamreza khajesarvi 3
1 PhD, Political Science (in Iran Issues), Allameh Tabataba`i University, Tehran, Iran.
2 Professor, Department of Political Science, Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabataba`i University, Tehran, Iran.
3 Professor, Department of Political Science, Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabataba`i University, Tehran, Iran.
چکیده English

Despite the multivariate nature of the revolution as a social and political phenomenon, what is considered the central point is how the identity of the revolution was formed and expanded. For example, the Islamic nature of the Iranian Revolution of 1979 was also the product of the process of identity formation based on political Islam led by Imam Khomeini (RA).
This article attempts to analyze the experience of expanding the identity of the Islamic Revolution in different provinces. The method used in this article will be qualitative with a meta-synthesis strategy. The article seeks to answer the question of how the formation and expansion of Islamic identity in the Iranian Revolution of 1979 took place in different cities? The findings of this research show that following the drawing of a broad identity in the form of political Islam for the revolutionary movement by Imam Khomeini, gradually other activists influenced by different ideas and intellectual tendencies and the general public in the geographical area of Iran have advanced the orientation of their revolutionary activism based on the identity of political Islam.

کلیدواژه‌ها English

Islamic Revolution of Iran
Revolutionary Identity
Political Islam
Local History
Metasynthesis
انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک؛ استان بوشهر، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی، 1395.
انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک؛ استان خراسان جنوبی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی، 1401.
انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک؛ استان سمنان، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی، 1398.
انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک؛ استان قزوین، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی، 1397.
انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک؛ استان هرمزگان، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی، 1396.
ب) کتاب
ایزدی، رجب و نیکبخت، رحیم، انقلاب اسلامی در اردبیل، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1399.
بهبودی، هدایت‌اله، تبریز در انقلاب، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)، 1383.
بهرامی، روح‌الله، انقلاب اسلامی در کرمانشاه، ج 1-2، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1389.
بیات، مسعود، انقلاب اسلامی در زنجان، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1386.
بیاتی، هادی، انقلاب اسلامی در استان مرکزی، ج 1. تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1400.
پروان، بیژن و حسین پایدار، انقلاب اسلامی در بجنورد، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1384.
پناهی، محمدحسین، نظریه‌های انقلاب؛ وقوع، فرایند و پیامدها، تهران، سمت، 1389.
توانانیا، مقداد و آقاجانی، حسین، روزشمار انقلاب اسلامی در قم، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1387.
جانستون، هنک، جنبش‌های اجتماعی چیست؟، ترجمة سعید کشاورزی و مریم کریمی، تهران، نشر ثالث، 1398.
جعفرپور، رشید و حسین‌قزل‌ایاق، ایمان، «نقش رسانۀ منبر در شکل‌گیری و تداوم انقلاب اسلامی»، رهیافت انقلاب اسلامی، بهار و تابستان 1389، ش 12.
جعفریان، رسول، جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی سیاسی ایران، از روی‌کارآمدن محمدرضا شاه تا پیروزی انقلاب اسلامی؛ سال‌های 1320- 1357، تهران، مؤسسه خانه کتاب، 1387.
جلالی، غلامرضا، انقلاب اسلامی در مشهد، ج 1، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1394.
جمعی از نویسندگان، مشهد از مقاومت تا پیروزی؛ برسی مبارزات علما و مردم مشهد از 1341 1357، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1393.
جنکینز، ریچارد، هویت اجتماعی، ترجمۀ تورج یاراحمدی، تهران، پردیس دانش، 1394.
جوانمرد، احسان، رفتار سیاسی شهید مطهری و انقلاب اسلامی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1385.
حسینیان، روح‌الله، انقلاب اسلامی، زمینه‌ها، چگونگی و چرایی، بیست سال تکاپوی اسلام شیعی در ایران (1320 تا 1340)، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1387.
حمانی، کامران، انقلاب اسلامی در کردستان، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1400.
دالوند، حمیدرضا، انقلاب اسلامی در لرستان، ج 1، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1384.
دلاپورتا، دوناتلا و دیانی، ماریو، مقدمه‌ای بر جنبش‌های اجتماعی، ترجمۀ محمدعلی دلفروز، تهران، کویر، 1384
دورماگن، ژان ـ ایو و موشار، دانیل، مبانی جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه عبدالحسین نیک‌گهر، تهران، نشر آگه، 1397.
دیتر آپ، کارل، جنبش اجتماعی و اعتراض سیاسی، ترجمه مجید عباسی، تهران، پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی، 1395.
رشیدی، احمد و دیگران، انقلاب اسلامی در استان مرکزی، ج 2، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1400.
رفیعی وردنجانی، مریم، انقلاب اسلامی در شهرکرد، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1402
روح بخش، رحیم، نقش بازار در قیام 15 خرداد، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1381.
سیاهپور، کشواد، انقلاب اسلامی و مردم کهگیلویه و بویراحمد، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد رشتۀ تاریخ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد، 1382.
سلیمانی زمانه، مراد، شهر ری در انقلاب، تهران، مؤسسۀ چاپ و نشر عروج، 1392.
شیخ‌فرشی، فرهاد، تحلیلی بر نقش سیاسی عالمان شیعی در پیدایش انقلاب اسلامی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1380.
صابری، یاسر، انقلاب اسلامی در مازندران، ج 2-3، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1399.
صباغ جدید، جواد، انقلاب اسلامی؛ جنبشی معطوف به ارزش، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1386.
طاهری مقدم، محمد، انقلاب اسلامی در ایلام، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1400
عابدی ‌اردکانی، محمد، انقلاب اسلامی در یزد، ج 1-2، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1387
عبداللهی‌نیا، علی، انقلاب اسلامی در کرمان، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1393.
علم، محمدرضا، انقلاب اسلامی در اهواز، ج 1-2، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1386.
غفاری هشجین، زاهد و دیگران، «نقش هیئت‌های مذهبی شهر تهران در فرایند پیروزی انقلاب اسلامی»، دانش سیاسی، س 8، ش 16، پاییز و زمستان 1391.
فلاحی، اکبر، محرم و انقلاب اسلامی، تهران، مؤسسه فرهنگی هنری و انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1393.
فینفگلد کانت، دبورا، پژوهش فراترکیب، ترجمه وجیه‌الله قربانی‌زاده، تهران، عصر قلم، 1399.
قاسم‌پور، داود، انقلاب اسلامی در ارومیه، ج 1-2، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1392.
قرشی، یوسف و محمد جمیری، «اصل چهار ترومن در ایران»، فصلنامۀ تاریخ معاصر ایران، س 12، ش46، تابستان 1387.
قنبری، آیت، «نقش خواص و عوام در انقلاب اسلامی»، مجله حصون، ش 2، زمستان، 1383.
قنبری، علی و صادقی، حسین، تحولات اقتصادی ایران (1)، تهران، سمت، 1386.
کرمی‌پور، حمید، انقلاب اسلامی در کرج، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1391.
مرادی، مسعود، روند انقلاب اسلامی در سیستان و بلوچستان، تهران، موسسه چاپ و نشر عروج، 1393.
مقصودی، مجتبی، تحولات سیاسی ـ اجتماعی ایران (1320-1357)، تهران، روزنه، 1386، چ 2.
مهرعلیزاده، مهدی، تاریخ سیاسی انقلاب اسلامی در اصفهان، اصفهان، سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان، 1386.
مؤمن، ابوالفتح، انقلاب اسلامی در همدان، ج 1-2، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1383.
نجف‌زاده شوکی، قدیر،  انقلاب اسلامی در گیلان، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1401.
نش، کیت، آلن اسکات، راهنمای جامعه‌شناسی سیاسی، ج 1-2، ترجمه قدیر نصری و محمدعلی قاسمی، تهران، پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی، 1394.
نصیری طیبی، منصور، انقلاب اسلامی در شیراز، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1393.
نوری، مصطفی و سرایلو، اشرف، انقلاب اسلامی در گرگان و دشت، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1390.
Sandelowski, Margarete, and Julie Barroso. (2006), Handbook for synthesizing qualitative research. Springer Publishing Company.