تحقیقات اسنادی انقلاب اسلامی

تحقیقات اسنادی انقلاب اسلامی

بررسی تاثیر تحصن علما در دانشگاه تهران بر روند پیروزی انقلاب اسلامی؛ رویکردی توصیفی

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسنده
دکترای علوم سیاسی و قائم مقام معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تهران، ایران.
10.22034/irs.2025.484722.1228
چکیده
پیروزی انقلاب اسلامی مرهون تلاش ها و مجاهدت های علما و مردم مسلمان ایران در طی دوران نهضت اسلامی از سال 1341 تا 1357 بوده است. در این میان، در سال 1357 به دلیل سرعت تحولات و همچنین اثرگذاری وقایع، برخی از حوادث به شدت می توانست سرنوشت انقلاب را دگرگون نماید. واقعه "تحصن علما در دانشگاه تهران" در بهمن ماه 1357 هم به لحاظ نوع کنشگری(تحصن)، هم به لحاظ نوع کارگزار(علما)، هم به لحاظ موقعیت زمانی(8 بهمن 1357) و هم به لحاظ موقعیت مکانی(دانشگاه تهران)، مجموعه خصوصیات و ویژگی های منحصر به فردی دارد که می تواند به عنوان یک "واقعه اثربخش" در پیروزی انقلاب اسلامی به حساب آید. سوال اصلی این است که «تحصن علما در دانشگاه تهران در هشتم بهمن هزار و سیصد و پنجاه و هفت چه تاثیری در پیروزی انقلاب اسلامی داشته است؟» طبق بررسی ها در اسناد و تاریخ شفاهی، نتیجه اثربخشی آن کنش سیاسی- اجتماعی را می توان در مولفه های مختلف، "بازتاب تحصن در مطبوعات"، "بازتاب تحصن در تاریخ شفاهی"، "بازتاب در شهرستانها" و "تاثیر تحصن بر تحولات بعد آن" مشاهده کرد. مقاله حاضر درصدد است با استفاده از روش تحلیل اسنادی، به تاثیر واقعه تحصن علما در دانشگاه تهران در پیروزی انقلاب اسلامی بپردازد. رویکرد مقاله توصیفی تحلیلی است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Studying the impact of the scholars' sit-in at Tehran University on the process of the victory of the Islamic Revolution; A descriptive approach

نویسنده English

rashid jafarpoor kolouri
Phd in Political Sciences and Acting Assistant of Farhangi and Social Sciences, Ministry of Sciences, Research and Technology, Tehran, Iran.
چکیده English

The victory of the Islamic revolution was due to the efforts and efforts of the scholars and Muslim people of Iran during the period of the Islamic movement from 1341 to 1357.In the meantime, in 1357, due to the speed of developments and the impact of events, some events could drastically change the fate of the revolution.The incident of "scholars' sit-in at Tehran University" in February 1357 both in terms of the type of activism (sit-in), both in terms of the type of agent (scholars), both in terms of time (8 February 1357) and in terms of location (Tehran University) , has a set of unique features and characteristics that can be considered as an "effective event" in the victory of the Islamic Revolution.The main question is, "What effect did the sit-in of scholars at the University of Tehran on the eighth of Bahman, 1357, have had on the victory of the Islamic Revolution?"According to the studies in documents and oral history, the result of the effectiveness of that political-social action can be seen in different components, "reflection of the sit-in in the press", "reflection of the sit-in in oral history", "reflection in the cities" and "the impact of the sit-in on developments" After that" he observed.The present article tries to use the document analysis method to deal with the impact of the Ulama sit-in incident at the University of Tehran in the victory of the Islamic Revolution. The approach of the article is descriptive and analytical.

کلیدواژه‌ها English

Islamic Revolution
Ulema
University of Tehran
Scholars'
sit-in
الف) اسناد
مراسان (مرکز اسناد انقلاب اسلامی)، ش. بازیابی: 01759001؛ 02101065.
ب) کتاب‌ها
حسینیان، روح‌الله، یک‌سال مبارزه برای سرنگونی رژیم شاه (بهمن 1356 تا بهمن 1357)، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378.
خاطرات آیت‌الله سید محمد خامنه‌ای، تدوین: جواد کامور بخشایش و جواد عربانی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1392.
خاطرات آیت‌الله سید هاشم رسولی محلاتی، تدوین: احمد رشیدی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1383.
خاطرات آیت‌الله طاهری خرم‌آبادی (از تبعید امام (ره) تا پیروزی انقلاب اسلامی)، ج 1، تدوین محمدرضا احمدی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، چ 2، 1397.
خاطرات آیت‌الله محمدرضا مهدوی کنی، تدوین: دکتر غلامرضا خواجه‌سروی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، چ 3، 1396.
خاطرات آیت‌الله نورمفیدی (از تولد تا پیروزی انقلاب اسلامی)، تدوین غلامرضا خارکوهی، ج 1، تهران مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1386.
خاطرات حجت‌الاسلام‌والمسلمین محمدتقی عبدوس، تدوین حسن شمس‌آبادی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1392.
خاطرات حجت‌الاسلام سید علی‌اصغر دستغیب، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378.
خاطرات حجت‌الاسلام‌والمسلمین غلامحسین جمی، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1385.
خالصی، عباس، تاریخچه بست و بست‌نشینی، تهران، 1366.
خلخالی، صادق، خاطرات آیت‌الله خلخالی، تهران، نشر سایه، 1379.
{امام}خمینی، روح‌الله، صحیفه امام، ج 21، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س).
ساروخانی، باقر، روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، ج 1، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 7، 1383.
قره‌باغی، عباس، اعترافات ژنرال، تهران، نشر نی، 1365.
مجدفر، فاطمه، جامعه‌شناسی عمومی، تهران، شعاع، 1382.
مدنی، سید جلال‌الدین، تاریخ سیاسی معاصر ایران، ج 1، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چ 17، 1391.
معین، محمد، فرهنگ فارسی، تهران، زرین، 1371.
 
ج) روزنامه‌ها
روزنامه اطلاعات، 8 بهمن 1357.
روزنامه کیهان، 9 بهمن 1357.
شاهد یاران، تیرماه 1389 ، شماره 56، صفحه 11.
د) مقاله‌ها
افتخاری، اصغر، «قدرت سیاسی، حوزه عمومی و جمهوری اسلامی»، فصلنامه‌ ‌مطالعات راهبردی، س 2، 1377
شفیعی، احمد، «انقلاب اسلامی از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی»، حصون، ش 7، 1385
هـ) مصاحبه‌ها و بیانات:
بیانات رهبر انقلاب اسلامی در دیدار وزیر علوم و استادان دانشگاه تهران‌، 13 بهمن 1388.
مشروح خطبه‌های نماز جمعه آیت‌الله خامنه‌ای، 7  بهمن 1363.
مصاحبه آیت‌الله خامنه‌ای با شبکه‌ ۲ سیما درباره‌ خاطرات انقلاب اسلامی، 11 بهمن 1363.
و) منابع لاتین
Bailey, K. D. Methods of Social Research. New York: The Free Press, 1994.
Mogalakwe, M. The Use of Documentary Research Methods in Social Research. African Sociological Review. Volume 10, 2006, pp 221-230.