تحقیقات اسنادی انقلاب اسلامی

تحقیقات اسنادی انقلاب اسلامی

تحلیل کشمکش‌ها و تضادهای سیاسی محمدرضا پهلوی و علی امینی در دوران نخست‌وزیری امینی

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد تاریخ ایران اسلامی، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
2 استادیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
چکیده
علی امینی در دوران زندگی خود وارد عرصه‌های مختلف سیاست شد. وی با توجه به جایگاه سیاسی‌اش موردتوجه آمریکا قرار گرفت و به همین دلیل با حمایت آمریکا به نخست‌وزیری رسید. او در طول صدارت خود اقدامات مهمی انجام داد. اصلاحات ارضی که برنامه‌ای از سوی کندی، رئیس‌جمهور ایالات‌متحده، بود به وی سپرده شد و همین امر موجب اختلاف‌های بیشتر او با شاه شد، زیرا شاه به‌دنبال انجام این اصلاحات به نفع خود بود. بنابراین زمانی که امینی سعی می‌کرد تا اصلاحات را به اجرا درآورد، محمدرضا پهلوی در تلاش بود تا در سفر خود به آمریکا، اصلاحات ارضی خود را به نام خود تمام کند. درنتیجه ادامه اصلاحات به دست شاه افتاد و امینی برکنار شد. هدف این مقاله، تحلیل تضادهای سیاسیِ محمدرضا شاه و علی امینی است. سؤال پژوهش حاضر عبارت است از اینکه چرا محمدرضا پهلوی از حمایت آمریکا از امینی بیمناک بود و سعی کرد تا اصلاحات ارضی به اسم امینی تمام نشود؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد، شاه از قدرت زیاد امینی به دلیل ترسِ ازدست‌دادن سلطنت وحشت داشت و تلاش کرد تا قدرتش حفظ شود. روش گردآوری منابع در این پژوهش مطالعه اسناد و مدارک و مطالعه کتابخانه‌ای است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analysing the political contradictions and conflicts between Mohammad Reza Pahlavi and Ali Amini during his prime ministership

نویسندگان English

fatemeh farhadi 1
mirhadi hosseini 2
1 Master's degree History of Islamic Iran Department of History, Faculty of Literature and Humanities, Khwarazmi University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor Department of History, Faculty of Literature and Humanities, Khwarazmi University, Tehran, Iran.
چکیده English

Ali Amini entered different fields of politics during his life. Due to his political position, he was noticed by America and because of this, he became the prime minister with the support of America. He took important actions during his chancellorship. Land reform, which was a program from Kennedy, the president of the United States, was entrusted to him, and this caused him to have more troubles with the Shah. Because the king wanted to make these reforms for his own benefit. So, when Amini was trying to implement reforms, Mohammadreza Pahlavi was trying to finish his land reforms in his name during his travel to America. As a result, the continuation of reforms fell into the hands of the Shah and Amini was dismissed. The purpose of this article is to analyze the political conflicts between Mohammad Reza Shah and Ali Amini. The question of the current research is why Mohammad Reza Pahlavi was afraid of the American support for Amini and tried to prevent land reforms in the name of Amini? The findings of the research show that the Shah was afraid of the great power of Amini and fear of losing the monarchy and tried to preserve his power. The method of gathering resources in this research is the use of documents and library resources.

کلیدواژه‌ها English

Ali Amini
Mohammad Reza Pahlavi
land reforms
America
Prime Minister's White Revolution
مرکز بررسی اسناد تاریخی، اسناد ساواک، ش سند: 1559،1150، 6080، 6118، 7291، 56557 /20 ه 21، 15969/20 ه 11، 55452/20 ه 12، 80702/20 ه 25.
علی امینی به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران: انتشارات مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1379.
 
ب) کتاب
آبراهامیان، یرواند، ایران بین دو انقلاب، ترجمه احمد گل محمدی و محمدابراهیم فتاحی، تهران:
 انتشارات نی،1384.
آموزگار، جهانگیر، فراز و فرود دودمان پهلوی، ترجمه اردشیر لطفعلیان، تهران: انتشارات مرکز ترجمه و نشر کتاب، 1376.
آبادیان، حسین، دو دهه واپسین حکومت پهلوی، تهران: انتشارات موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، 1387.
امینی، ایرج، بر بال بحران (زندگی سیاسی علی امینی)، تهران: انتشارات ماهی، 1388.
ایوانف، م.س، تاریخ نوین ایران، ترجمه هوشنگ تیزابی و حسن قائم پناه، تهران: انتشارات طوفان، 1356.
بهزادی، علی، شبه‌خاطرات، ج 1، تهران: انتشارات زرین، 1375.
بهزادی، علی، شبه‌خاطرات، ج 3، تهران: انتشارات زرین، 1378.
ذوقی، ایرج، مسائل سیاسی و اقتصادی نفت ایران، تهران: انتشارات دانش‌پرور، 1393.
رجائی، محمدمهدی، دکتر علی امینی نخست‌وزیر ایران، تهران: دانشگاه بهشتی، 1376.
شوکراس، ویلیام، آخرین سفر شاه، ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی، تهران: نشر پیکان، 1381.
طلوعی، محمود، بازیگران عصر پهلوی، ج 1، تهران: علم، 1376.
طلوعی، محمود، پدر و پسر، ناگفته‌هایی از زندگی و روزگار پهلوی‌ها، تهران:  علم، 1372.
طلوعی، محمود، صد روز آخر (13 آبان- 22 بهمن 1357)، ا تهران: علم، 1379.
عاقلی، باقر، نخست‌وزیران ایران، تهران: انتشارات جاویدان، 1397.
عاقلی، باقر، شرح‌حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران، ج 1، تهران: نشر گفتار و نشر علم، 1380.
فردوست، حسین، ظهور و سقوط سلطنت پهلوی، ویراسته عبدالله شهبازی، ج 2، تهران: انتشارات اطلاعات، 1386.
کدی، نیکی. آر، ریشه‌های انقلاب ایران، ترجمه عبدالرحیم گواهی، تهران: انتشارات قلم، 1369.
کاتوزیان، محمدعلی، اقتصاد سیاسی ایران از مشروطیت تا پایان سلسله پهلوی، ترجمه محمدرضا نفیسی و کامبیز عزیزی، تهران: انتشارات مرکز، 1374.
لاجوردی، حبیب، خاطرات علی امینی، تهران: انتشارات صفحه سفید، 1383.
میلانی، محسن، شکل‌گیری انقلاب اسلامی، ترجمه مجتبی عطارزاده، تهران: انتشارات گام نو، 1388.
مدنی، جلال‌الدین، تاریخ سیاسی معاصر ایران، ج 1، تهران: دفتر انتشارات اسلامی، 1386.
محمدی، منوچهر، مروری بر سیاست خارجی ایران دوران پهلوی یا تصمیم‌گیری در نظام سلطه، تهران: نشر دادگستر، 1377.
نجاتی، غلامرضا، تاریخ سیاسی بیست و پنج‌ساله ایران (از کودتا تا انقلاب)، تهران: انتشارات خدمات فرهنگی رسا، 1386.
نجاتی، غلامرضا، مصدق؛ سال­­های مبارزه و مقاومت، ج 2، انتشارات رسا، 1378.
نجمی، ناصر، دولت‌های ایران از کودتای سوم اسفند 1299 تا آذر 1358، از سید ضیاء تا بازگان، ج 2، تهران: فراین، 1370.
هراتی، محمدجواد، روابط ایران و آمریکا در دوران نخست‌وزیری علی امینی، تهران: دانشگاه امام صادق،1382.