تحقیقات اسنادی انقلاب اسلامی

تحقیقات اسنادی انقلاب اسلامی

زمینه ها و پیامدهای کشف حجاب در لارستان

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان
دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
چکیده
دوران شانزده ساله سلطنت رضاشاه بر ایران (1304- 1320)، متضمن اقدامات فرهنگی متعددی بود که عموماً با ترک سنت‌های قدیمی و رو آوردن به مظاهر تمدن غربی صورت گرفت. کشف حجاب از اساسی‌ترین اقدامات رضاشاه برای غربی‌کردن ظواهر کشور بود که آن را با هدف تجددخواهی انجام داد. سیاست کشف حجاب در مناطق مختلف کشور از جمله شهرستان لارستان بدون در نظر گرفتن ویژگی‌های خاص فرهنگی، اجتماعی و قومی به مرحله اجرا درآمد و پیامدهای سیاسی اجتماعی مهمی برجای گذاشت. این پژوهش درصدد پاسخ به این سؤال است که برنامه‌های حکومت پهلوی برای اجرای سیاست کشف حجاب چه بود و مردم لارستان در تقابل با این سیاست چه واکنشی نشان دادند؟ فرضیة پژوهش بر این اساس استوار است که قشرهای مختلف اجتماعی همچون روحانیون، کارکنان دولت و بانوان به مقابله با سیاست فوق برخاستند و به همین دلیل حکومت توفیق چندانی در پیشبرد برنامة موردنظر خویش در لارستان نداشت. هدف این پژوهش بررسی زمینه، واکنش و پیامدهای کشف حجاب در لارستان است. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از اسناد و منابع آرشیوی و کتابخانه­ای صورت گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که به واسطة بافت سنتی و مذهبیِ حیات سیاسی و اجتماعی لارستان سیاست کشف حجاب در آن خطّه به شکست انجامید.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Backgrounds and consequences of the discovery of hijab in Larestan

نویسندگان English

Rasul Ahmadlu
Azar Ardiyanian
PhD student of Iran Islamic History, Department of History, Faculty of Literature and Humanities, Kharazmi University, Tehran, Iran.
چکیده English

In the sixteen-year period of Reza Shah's reign over Iran (1925-1941), numerous cultural measures were generally carried out by abandoning the old traditions and turning to the manifestations of Western civilization. The hijab banning was one of Reza Shah's most basic measures to westernize the appearance of the people, which he did with the aim of modernism. The policy of removing the hijab was implemented in different regions of the country, including Larestan city, without considering specific cultural, social and ethnic characteristics, and it left important social political consequences. This research seeks to answer the question of what were the plans of the Pahlavi government to implement the policy of uncovering the hijab and how did the people of Larestan react to this policy? The hypothesis of the research is based on the fact that different social strata such as clerics, government employees and women rose up against the above policy and because of this the government was not very successful in advancing its desired program. The purpose of this research is to investigate the background, reaction and consequences of hijab banning in Larestan. The present research has been carried out with descriptive-analytical method and using archival and library documents and sources. The findings of the research show that due to the traditional and religious context of the political and social life of Larestan, the policy of hijab banning failed in that region.

کلیدواژه‌ها English

Hijab-banning
Larestan
first Pahlavi
women
الف) اسناد
تشکیل جشن نهضت بانوان در دبستان صحت از سوی اداره فرهنگ لارستان، آرشیو سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، شماره بازیابی 350782.
کشف حجاب در اوز لار، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران. شماره بازیابی 35070.
گزارشی از عدم پیشرفت نهضت بانوان در لارستان و مواخذه شهربانی به دلیل سهل‌انگاری در این باره، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، شماره بازیابی 350925.
گزارش­های حکومت لارستان از کشف حجاب در منطقه مزبور، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران. شماره بازیابی 350355.
نامه­ای به ریاست کل احصائیه و ثبت احوال راجع به اوضاع دو ماهه لار و عدم تمایل مردم به اجرای قانون پوشاک متحدالشکل. مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، شماره پرونده: 65-1-153 ک.
مکاتباتی از لارستان در مورد صدور جواز روایت طلبگی و امام جمعه و معافیت از لباس متحدالشکل متمم به اسامی وعاظ و طلاب، آرشیو سازمان اسناد و کتابخانه فارس. شماره بازیابی 9829312901.
ب) کتب
بصیرت‌منش، حمید، علما و رژیم رضاشاه، تهران: عروج، 1386.
تغییر لباس و کشف حجاب به روایت اسناد، تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378.
سیاست و لباس (گزیده اسناد متحدالشکل البسه 1307-1318)، به کوشش سید محمد حسین منظور الاجداد، تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1380.
زادان مقتدری، حکام لارستان، (حماسه سلحشوری زادان‌خان گراشی، 1317-957 خورشیدی)، شیراز، انتشارات کوشامهر، 1385.
 مکی، حسین، تاریخ بیست ساله ایران، ج 6، تهران، امیرکبیر،1363.
 صلاح، مهدی، کشف حجاب: زمینه‌ها، پیامدها و واکنش‌ها، تهران، موسسه مطالعات و پژوهش­های سیاسی، 1384.
 وثوقی، محمدباقر، لارستان، دفتر پژوهش­های فرهنگی، 1381.
 وثوقی، محمدباقر، زندگانی و مبارزات حاج سیدعبدالعلی آیت‌اللهی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1386.
 
ج) مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی (دوره هفتم- تقنینیه- بی‌جا- مجلس شورای ملی- بی تا- جلسه پانزدهم).
د) نشریات
رنجبر، محمدعلی، «کشف حجاب در فارس؛ برنامه‌ها و مقاومت‌ها (بررسی اسنادی)»، نشریه گنجینه اسناد، ش 99، 1394.
یادداشت­های حسین میرممتاز، نشریه مطالعات تاریخی، زمستان 1383، شماره 5.
 یادداشت­های حسین میرممتاز، مؤسسه مطالعات تاریخی، زمستان 1389، شماره 31.
روزنامه­ حبل‌المتین، 23 خرداد 1306: 14.