مدل تحلیلی سیاست خاورمیانه‌ای ایران در دوران آشوب

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استاد تمام گروه علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دکتری روابط بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

چکیده

سال های 2011 میلادی به بعد را می‌توان سال‌هایی پیچیده و در عین‌حال مهمی برای سیاست خارجی ایران در منطقه خاورمیانه تلقی کرد؛ دورانی که نظم جهانی دچار دگردیسی‌های عمده‌ای شده و منطقه خاورمیانه به مثابه یک زیرسیستم از وضعیت و فرایندهای جهانی تحت عنوان «آشوب» تاثیر پذیرفته است. از این رو، خاورمیانه که برای سال‌ها دچار بحران و بی‌نظمی مدام بود، به سمت یک اشوب و بی‌ثباتی امنیتی حرکت کرد. مولفه‌ها و نشانه‌های آشوب امنیتی در خاورمیانه را می‌توان بحران‌های مزمن، چرخه‌های بحران امنیتی، تداخل بحران، ابهام امنیتی، گسترش افراط‌گرایی و تروریسم و ظهور دولت‌های شکننده دانست. در این قالب، الگوی رفتار منطقه‌ای ایران برای حفظ و پیگیری منافع ملی و نیز رویارویی با بحران‌ها و تضادهای منطقه‌ای از اهمیت بالایی برخوردار خواهد بود. این پژوهش به این سوال اصلی پاسخ خواهد داد که سیاست خارجی ایران در دوران آشوب امنیتی خاورمیانه واجد چه ویژگی‌ها، مولفه‌ها و راهبردهایی است؟ فرضیه اصلی نیز عبارت از این است که در وضعیت آشوب و در شرایطی که تهدید و ابهام امنیتی افزایش یافته، جمهوری اسلامی ایران از طریق ساز وکارهای راهبردی، ارتباطی-دیپلماتیک و دولت قوی به مدیریت چنین روندی می‌پردازد. این پژوهش تلاش می‌کند که با روش توصیفی-تحلیلی، نخست مولفه‌های آشوب امنیتی را بررسی کرده و سپس راهبردهای سیاست خارجی و ابزارهای سیاسی-امنیتی ایران در دوران اشوب امنیتی خاورمیانه را تبیین کند. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analytical model of Iran's Middle East policy during the chaos

نویسندگان [English]

  • ebrahim Mottaghi 1
  • SOHRAB Enami Alamdari 2
1 Professor of the Department of Political Science at University of Tehran
2 PhD of International Relations from Islamic Azad University Tehran North Branch.
چکیده [English]

The years 2011 onwards should be considered as complex and important years for Iran's foreign policy in the Middle East; It is the time when the world order has undergone major transformations and the Middle East region, as a subsystem, has been affected by the global situation and processes that can be called the "chaos" situation. Hence, the Middle East, which had been in crisis and disorder for years, be headed for a security turmoil and instability. The components and signs of the security turmoil in the Middle East can be considered as chronic crises, cycles of security crisis, crisis interference, security ambiguity, the spread of extremism and terrorism, and the emergence of fragile states. In this context, the pattern of regional behavior of Iran will be of great importance for maintaining and pursuing national interests as well as dealing with regional crises and conflicts. This study will answer the main question: What are the characteristics, components and strategies of Iran's foreign policy during the Middle East security turmoil? The main hypothesis is that in a situation of turmoil and in a situation where security threats and ambiguities have increased, the Islamic Republic of Iran manages such a process through a strong government and strategic, communication-diplomatic mechanisms. First of all, this study tries to use a descriptive-analytical method to examine the components of the security turmoil and then to explain Iran's foreign policy strategies and political-security tools during the Middle East security turmoil.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • Middle East
  • security chaos
  • Foreign Policy