مدل تحلیلی سیاست خاورمیانه‌ای ایران در دوران آشوب

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استاد تمام گروه علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دکتری روابط بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

چکیده

سال های 2011 میلادی به بعد را می‌توان سال‌هایی پیچیده و در عین‌حال مهمی برای سیاست خارجی ایران در منطقه خاورمیانه تلقی کرد؛ دورانی که نظم جهانی دچار دگردیسی‌های عمده‌ای شده و منطقه خاورمیانه به مثابه یک زیرسیستم از وضعیت و فرایندهای جهانی تحت عنوان «آشوب» تاثیر پذیرفته است. از این رو، خاورمیانه که برای سال‌ها دچار بحران و بی‌نظمی مدام بود، به سمت یک اشوب و بی‌ثباتی امنیتی حرکت کرد. مولفه‌ها و نشانه‌های آشوب امنیتی در خاورمیانه را می‌توان بحران‌های مزمن، چرخه‌های بحران امنیتی، تداخل بحران، ابهام امنیتی، گسترش افراط‌گرایی و تروریسم و ظهور دولت‌های شکننده دانست. در این قالب، الگوی رفتار منطقه‌ای ایران برای حفظ و پیگیری منافع ملی و نیز رویارویی با بحران‌ها و تضادهای منطقه‌ای از اهمیت بالایی برخوردار خواهد بود. این پژوهش به این سوال اصلی پاسخ خواهد داد که سیاست خارجی ایران در دوران آشوب امنیتی خاورمیانه واجد چه ویژگی‌ها، مولفه‌ها و راهبردهایی است؟ فرضیه اصلی نیز عبارت از این است که در وضعیت آشوب و در شرایطی که تهدید و ابهام امنیتی افزایش یافته، جمهوری اسلامی ایران از طریق ساز وکارهای راهبردی، ارتباطی-دیپلماتیک و دولت قوی به مدیریت چنین روندی می‌پردازد. این پژوهش تلاش می‌کند که با روش توصیفی-تحلیلی، نخست مولفه‌های آشوب امنیتی را بررسی کرده و سپس راهبردهای سیاست خارجی و ابزارهای سیاسی-امنیتی ایران در دوران اشوب امنیتی خاورمیانه را تبیین کند. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analytical model of Iran's Middle East policy during the chaos

نویسندگان [English]

  • ebrahim Mottaghi 1
  • SOHRAB Enami Alamdari 2
چکیده [English]

The years 2011 can be considered as complex and at the same time important years for Iran's foreign policy in the Middle East; An era in which the world order has undergone major transformations and the Middle East region as a subsystem has been affected by the global situation and processes under the name of "Chaos".
Hence, the Middle East, which had been in crisis and disorder for years, was heading for a security chaos. The components and signs of the security chaos in the Middle East can be considered as chronic crises, cycles of security crisis, crisis interference, security ambiguity, the spread of extremism and terrorism, and the emergence of fragile governments. In this context, Iran's pattern of regional behavior will be of great importance for maintaining and pursuing national interests, as well as dealing with regional crises and conflicts.
The research will answer the question that what features, components and strategies does Iran's foreign policy have during the Middle East security Chaos?
In a situation of chaos and in a situation where security threats and ambiguities have increased, the Islamic Republic of Iran through strategic mechanisms. Communication-diplomacy and a strong state manage such a process.
This research tries to use a descriptive-analytical method, first to examine the components of security chaos and then to explain Iran's foreign policy strategies

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • Middle East
  • security chaos
  • Foreign Policy