Strategic Dimensions of Iran–Italy Military Cooperation under the Pahlavi Regime

Document Type : Original Article

Authors
Nessa Ganji 1
Ali Asghar Rajabi 2
1 Department of History, Faculty of Literature and Humanities, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Department of History, Faculty of Literature and Humanities, University of Kharazmi, Karaj, Iran
10.22034/irs.2025.538805.1301
Abstract
Despite receiving limited attention in historical literature, military relations between Iran and Italy during the Pahlavi era were marked by significant strategic and multifaceted dimensions. This article, based on unpublished archival documents, explores the evolution of these relations in two main phases. The first phase (1930s–1940s) was characterized by military training cooperation, the dispatch of Iranian naval officers to Italy, and the overhaul of Iranian naval destroyers. In the second phase (1960s–1970s), cooperation expanded considerably to include specialized training, arms contracts, technology transfer, and participation in the establishment of Iran’s military-industrial infrastructure. Employing a descriptive-analytical approach and drawing on Iranian and non-Iranian archival sources and library materials, the article demonstrates that Iran—pursuing a strategy of diversifying its military suppliers—regarded Italy as a non-hostile partner without a colonial legacy. Meanwhile, Italy sought to solidify its foothold in Iran's lucrative arms market. These collaborations were forged within a framework of mutual interests, the anti-communist discourse of the Cold War, and the Shah’s personal commitment to military modernization. Findings suggest that Iran utilized Italy’s industrial and technological capacities to strengthen its armed forces and reduce dependence on major powers, while Italy, recognizing Iran's geostrategic significance, viewed the country as both a vital arms market and a strategic military-industrial partner. Ultimately, this relationship evolved into a model of military diplomacy between a regional power and a mid-ranking European industrial state.
Keywords
Foreign Relations
Military Cooperation
Military Modernization
Iran and Italy
Pahlavi Era
Subjects

  1. کتابنامه

    1.      آبراهامیان، یرواند، ایران بین دو انقلاب، ترجمۀ کاظم فیروزمند، حسن شمس‌آوری و محسن مدیر شانه‌چی، تهران، نشر مرکز، 1378.

    2.      آبراهامیان، یرواند، تاریخ ایران مدرن، ترجمۀ محمدابراهیم فتاحی ولیلایی، تهران، نشر نی، 1389.

    3.      استوارت، ریچارد ا.، در آخرین روزهای رضاشاه، ترجمۀ عبدالرضا هوشنگ مهدوی و کاوه بیات، تهران، معین، 1370.

    4.      بیات، کاوه، روابط نظامی ایران و فرانسه در فاصلۀ دو جنگ اول و دوم جهانی، تهران، وزارت امور خارجه، 1387.

    5.      پیرا، فاطمه، روابط سیاسی-اقتصادی ایران و آلمان بین دو جنگ جهانی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1379.

    6.      رائین، اسماعیل، دریانوردی ایرانیان، تهران، چاپخانه زیبا، 1356.

    7.      رسایی، فرج‌الله، 2500 سال بر روی دریاها، تهران، نشر پیک دریا، 1350.

    8.      روزنامه اطلاعات، 28 هزار روز تاریخ ایران و جهان، تهران، اطلاعات، 1381.

    9.      سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران (ساکما). شناسۀ سند: 3831/240، شناسۀ بازیابی: ۱۳/۱/۳۸۲۶.

    10. سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران (ساکما). شناسۀ پروندۀ سند: 51614/240.

    11. سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران (ساکما). شناسۀ سند: 17947/240، ۱ برگ.

    12. سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران (ساکما). شناسۀ سند: 3831/240، شناسۀ بازیابی: ۱۳/۱/۳۸۲۶.

    13. سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران (ساکما). شناسۀ سند 32783/310‎.

    14. سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران (ساکما). شناسۀ سند 32777/310.

    15. سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران (ساکما). شناسۀ سند 44482/310.

    16. سپهبدی، انوشیروان، آغاز دریاداری در خلیج‌فارس، ماهنامۀ کاوش، 1(1)، 1339.

    17. شیخ نوری، محمدامیر؛ خسروی، ابوذر، تیمورتاش و بحرین 1306 تا 1312ش/1927 تا 1934م، مجلۀ پژوهش‌های تاریخی، 5(4)، زمستان ۱۳۹۲، صص 22ـ1.

    18. قدیمی، ذبیح‌الله، تاریخ 25 سالۀ ارتش شاهنشاهی ایران، تهران، ادارۀ سالنامۀ آریان، 1326.

    19. کاتوزیان، محمدعلی، اقتصاد سیاسی ایران، ترجمۀ محمدرضا نفیسی و کامبیز عزیزی، تهران، نشر مرکز، 1382.

    20. گراهام، رابرت، ایران سراب قدرت، ترجمۀ فیروز فیروزنیا، تهران، سحاب، 1358.

    21. مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی: دورۀ پانزدهم [متن رسمی]، تهران، کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی.

    22. معاهدات دو جانبه ایران با سایر دول، ج3، تهران، ادارۀ نشر وزارت امور خارجه ، 1370.

    23. هوشنگ مهدوی، عبدالرضا، تاریخ روابط خارجی ایران از ابتدای دوران صفویه تا پایان جنگ جهانی دوم، تهران، امیرکبیر، 1381.

    1. Archivio Storico del Presidente della Repubblica (ASPR1), Archivio Digitale (AD), Iran, b.483, f.b/1. (1974). Documentazione della visita di Stato del Presidente Leone in Iran 1974, B3 Rapporti Politici (p. 2). Italia. 1974.
    2. Archivio Storico del Presidente della Repubblica (ASPR2). Documentazione di consultazione per la visita del presidente della Repubblica in Iran, 1974, B7 forze armate (b.483, f.b/1). Archivio Digitale (AD), Italia. 1974.
    3. Archivio Storico del Presidente della Repubblica (ASPR3). Documentazione della visita di Stato del Presidente Leone in Iran, Forniture di materiale militare all’Iran (b.483, f.b/1, p. 2). Archivio Digitale (AD), Italia. 1974.
    4. Archivio Storico del Presidente della Repubblica (ASPR4). Documentazione della visita di Stato del Presidente Leone in Iran, Gruppo Aeronautica Agusta (b.483, f.b/1). Archivio Digitale (AD), Italia. 1974.
    5. Archivio Storico del Presidente della Repubblica (ASPR5). Documentazione della visita di Stato del Presidente Leone in Iran: Situazione forza armate (b.483, f.b/1). Archivio Digitale (AD), Italia. 1974.
    6. Archivio Storico del Presidente della Repubblica (ASPR6), Archivio Digitale (AD), b.22, f.3, Visita dello Scià Iran a Roma (27 nov. - 1 dic. 1958), Programma della Visita di Stato di S. M. I. lo Sciahinsciah dell’Iran in Italia, Roma. 1958.
    7. Archivio Storico Diplomatico del Ministero degli Affari Esteri (ASDMAE). Telegramma segreto n. 4393, da Teheran a Roma [Telegram]. Serie AP 1950–1957, Iran, b. 945. 1954, May 21.
    8. Minovi, A. (n.d). Sito degli ex-ammiragli e ufficiali della Marina Imperiale iraniana. Retrieved July 26, 2025, from http://www.iinavy.org
    9. Pasqualini, M. G. (1992). La Marina Italiana e la Persia (1925–1936). Bollettino dell’Archivio dell’Ufficio Storico della Marina Militare, 53-105.