The Structure of the Combatant Clergy Front of Bushehr Province in the Islamic Revolution: A Documentary Account (1963-1979)
Document Type : Original Article
Author
PhD in Farang History and Islamic Civilization, Danishgah Teacher, Persian Gulf, Bushehr.
10.22034/irs.2025.498126.1245
Abstract
During the period of the people of Bushehr Province's struggle against the Pahlavi tyranny, the organization and formation of the "Combatant Clergy Front of Bushehr Province" was the most fundamental strategy of the local combatant scholars in advancing Imam Khomeini's movement and making it widespread in the province. This research, with the aim of introducing the structure of this front, examines its organizational composition and how they interacted with each other in mobilizing the people against the Pahlavi regime. In this regard, the main issue of the research is: "How did the local combatant scholars of Bushehr organize the members of the province's clergy front, despite their different geographical origins, and lead the people step by step to the victory of the Islamic Revolution?" The research is of a qualitative type and is carried out in a "descriptive-analytical" manner. Also, data collection is based on documentary sources – SAVAK documents, etc. – and oral interviews. The findings obtained also clarify the pillars of the province's clergy front in four groups or pillars: "local combatant clerics," "sent-out missionary combatant clerics," "returned combatant clerics," and "exiled combatant clerics," and show that this front was the most effective factor in awakening the people to the leadership's guidelines of the movement and their lasting solidarity in the various stages of the Islamic Revolution in Bushehr Province.
Keywords
Subjects
الف) اسناد
انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک استان بوشهر ج 1، ش. بازیابی: 10348/ 16/ه 1 ، ۱/۸۴۲۷/ ۵ ۱، 7154/16/ه 1 ، 1068/ ه 1، 7366/16/ه 1، 11720/ه 1 ، 6039/ه 1، 6236/ه، 5021/ ه 1، 5021/ ه 1، 6158/ه 1 ، 6705/16 ه 1، 36225/ه 1، 12765/ه 1،۸۴۲۷/ ۱۶ /ه ۱، ۱۶/۸۴۲۷/ ۵۱، 1885 / 26 / ﻫ.
انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک استان بوشهر ج 2، ش. بازیابی: 7841/ه 2، 8481/ ه 1، 8511/ه 1، 9551/46، 8259/ ه 2، 535-4، 8709، 16- 6/99/60- 507، 8700/ ه 1.
شیخ ابوتراب عاشوری به روایت اسناد ساواک استان بوشهر. ش. بازیابی: 5075/16ه، ، 9761/3، 867/1092/5 ،975/16/ه ،2161/16/ ه، 11202/ 16/ه، 1949/16/ه .
ب) کتاب و مقاله:
بصیرتمنش، حمید، علما و رژیم رضاشاه: نظری بر عملکرد سیاسی - فرهنگی روحانیون در سالهای 1305- 1320، تهران، عروج، 1376ش.
جعفری، محمدمهدی، همگام با آزادی، مصاحبه و تدوین، قاسم یا حسینی، تهران، صحیفه خرد، 1390ش.
دهقان، فرزانه، همنفس با مرد راه، روایت زندگی همسر شهید عاشوری حاجیه بیبی رباب عاشوری، تهران، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس، 1402ش.
دهخدا علیاکبر، لغتنامه، تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1377ش.
روحبخش، رحیم، «تبعیدهای نهضت روحانیت: مبارز روحانیان تبعید پیامدهای و علل بررسی»، نشریه زمانه، ش 37، خرداد 1386ش.
رضوی اردکانی، سید ابوفاضل، خاطرات سید ابوفاضل رضوی اردکانی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1385ش
صدری افشار، غلامحسین، فرهنگ معاصر فارسی، تهران، فرهنگ معاصر، چ 4، 1383ش.
عمید، حسن، فرهنگ عمید، تهران: انتشارات امیرکبیر، 1389ش.
کازرونی، ماشاءالله، خاطرات ماشاءالله کازرونی، مصاحبه سید قاسم یاحسینی، تهران، شرکت انتشارات سوره مهر، 1388ش.
کارگر جهرمی، وحید، زندگی و اندیشه سیاسی آیتالله عبدالحسین لاری، تهران، مرکز انقلاب اسلامی، ۱۳۹۸ش.
کیمیافر، سید محمد، خاطرات حبیبالله عسگراولادی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی،1354ش.
مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات اداره کل اطلاعات بوشهر، شیخ ابوتراب عاشوری به روایت اسناد ساواک، بوشهر، دلیران،1383ش.
مشایخی، عبدالکریم، جایگاه روحانیت در انقلاب مشروطیت، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، ۱۳۹۳ش.
مظفریزاده، علیرضا، آغاز بیداری، شیراز، رزبار، 1400ش.
موسوی خمینی، سید روحالله، کوثر (مجموعه سخنرانیهای حضرت امام خمینی)، ج 1، تهران، مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1374ش.
موسوی خمینی، سید روحالله، ولایتفقیه و حکومت اسلامی، تهران، مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1379ش.
مرکز اسناد انقلاب اسلامی، انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک، استان یزد، سال ج 1، یزد، مرکز بررسی اسناد تاریخی، 1393ش.
مرکز بررسی اسناد تاریخی اداره کل اطلاعات بوشهر، حجتالاسلام سید محمدحسن نبوی به روایت اسناد ساواک، بوشهر، انتشارات شروع، 1384ش.
نعمت الهی، علیمحمد و دشتی، حسین، شناختنامه آیتالله حاج میرزا احمد دشتی نجفی، بوشهر، انتشارات شروع، 1389ش.
واعظزاده خراسانی، محمد، زندگی آیتالله بروجردی، تهران، مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، ۱۳۸۵ش.
یزدی، محمد، خاطرات آیتالله محمد یزدی، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۸۰ش.
ج) مصاحبهها:
حقشناس، علی، 1400ش ، بندر بوشهر.
شفیعی، ابراهیم، 1401ش، بندر دیلم.
لطیفی، سید علیاصغر، (روحانی)، 1403ش، دشتی.
محمدی، محمدحسین، (روحانی) 1398ش، بندر ساحلی دلوار.
میگلی، محمد، 1400ش، بندر بوشهر.
نیسمی، عبدالکریم، 1401ش، بندر گناوه.
نمازی، حسین. (روحانی) 1403ش ، قم.
