An analysis of the formation of the Minor Union of Southern Khans in 1325/1946 CE, with the emphasis on the role of Fath Allah Khan Hayat Davoudi. (Based on newly found documents of SAVAK)

Document Type : Original Article

Authors
Hossein Abdollah por 1
habibollah saeedinia 2
ali Rsoli 3
1 PhD History of Islamic Iran, Department of History, Persian Gulf University, Bushehr, Iran.
2 Associate Professor of the Department of History, Persian Gulf University, Bushehr, Iran.
3 Assistant Professor of the Department of History, Persian Gulf University, Bushehr, Iran.
10.22034/irs.2025.505283.1261
Abstract
The period of 1320s is considered as an important era of Iran's contemporary history with lots of turbulence. Plentiful number of remarkable national and international events distinguishes this time section. During this decade some parts of the country witnessed the formation and evolution of several separatist, sectarian and tribal armed risings and unions. Consequently these groups could successfully take a few vast territories under their control for a while. Therefore investigating the entity, objectives and agents of the mentioned challenging movements can light up some unknown angles of Iran's contemporary history and especially the era of Mohammad Reza Shah. Accordingly this research tries to find out the intentions and activities of minor union of southern landlords led by Fath Allah Khan Hayat Davoudi in 1325. Finding out the reasons, factors and backgrounds of the formation of the union makes up the main question of the survey. Study findings which are achieved by the newly found documents approve that this armed rising was not a real nationalist movement and basically was designed by the central government in order to confront the separatist manoeuvres by the Toudeh Party and Democrat Communion supported by Soviet Union in north west of country. When the other sects were suppressed and the occupied territories were evacuated, the southern unions in cooperation with Qavam's cabinet, retreated and after delivering the weapons, the lords were forgiven. This research follows descriptive_ analytic method and library resources and archived documents of SAVAK were applied to accomplish the survey.
Keywords
The Persia Gulf
Khans Hayat Davoudi
southern movement
Democrat Communion
SAVAK
Subjects
الف) اسناد
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما)، گزارش قوامی فرماندار شهرستان بوشهر مورخ 12/11/1327 در خصوص درگیری خوانین حیات‌داودی با اهالی قریه شول، 032409/293، ص 4.
موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی (مپس)، بخش اسناد ساواک، پرونده انفرادی فتح‌اله خان حیات‌داودی- سه جلد، برگ‌های 296490227؛ 296490233؛ 296490244؛ 296490003؛ 296490004؛ 296490007؛ 296490008؛ 296490009؛ 296490066؛296490067؛296490070؛296490072؛296490073؛296490211؛296490212؛296490213؛296490472؛296490473؛296490320؛296490219؛296490217؛296490261؛296490262؛296490148؛ 296490125.
 
ب) کتاب
آبراهامیان، یرواند، ایران بین دو انقلاب، ترجمه احمد گل‌محمدی، تهران: نشرنی، 1377.
پهلوی، محمدرضا، پاسخ به تاریخ، ترجمه حسین ابو ترابیان، قم: ناشر مترجم، 1372.
خلیفه‌زاده، علیرضا، تاریخ شول حیات‌داود، بوشهر: دریانورد، 1394.
حمیدی، سید جعفر، بندر ریگ، تهران: انتشارات پرشکوه، 1381.
ذوقی، ایرج، ایران و قدرت‌های بزرگ در جنگ جهانی دوم، تهران: پاژنگ، 1368.
رضوی، سید حسن، تاریخ جزیره خارگ، بوشهر: نشر هلیله، 1402.
سیف‌پور فاطمی، نصراله، گزند روزگار (خاطراتی از تحولات فارس در آستانه جنگ دوم جهانی، مجلس چهاردهم و بحران آذربایجان، 1325-1317)، تهران: نشر و پژوهش شیرازه، 1379.
صولت قشقایی، محمدناصر، سال‌های بحران، تهران: رسا، 1371.
گارثویت، جن. راف، بختیاری در آینه تاریخ، ترجمه مهراب امیری، تهران: انتشارات آنزان، 1375.
نصیری طیبی، منصور، نهضت جنوب، تهران: شیرازه، 1381.
نوری‌زاده بوشهری، اسمعیل، اسرار نهضت جنوب، تهران: چاپخانه تابش، 1327.
 
پ) مقاله
سعیدی‌نیا، حبیب‌اله و عبداله‌پور، حسین، «بلوک حیات‌داود و نقش خوانین آن در تحولات سیاسی و اقتصادی کرانه‌های شمالی خلیج‌فارس در دوران قاجار و پهلوی»، پژوهش‌های علوم تاریخی، س 13، ش 4، پیاپی 28، 67-98، زمستان 1400.