تحلیل الگوی مشارکت فعالانه شهروندان در نظام مردم‌سالاری دینی (با تأکید بر مقوله آتش به اختیار در اندیشه آیت الله خامنه ای مد ظله العالی)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق(ع)

2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

تبارشناسی فرهنگ سیاسی ایران پیش از انقلاب، حاکی از نهادینه شدن فرهنگ سیاسی تبعی و پذیرش اقتدار سیاسی «بالا به پایین» در بین اکثریت جامعه بود. با نهادینه شدن «الگووارۀ مردم‌سالاری دینی» در ایران، مقوله آتش بهاختیار بودن، بنا بر وضعیت فرهنگی، سیاسی و اجتماعی کشور، متأثر از مبانی دینی «امر به ‌معروف و نهی از منکر» و تحقق مطلوب‌تر حقوق و مسئولیت‌های شهروندان از سوی رهبر انقلاب مطرح ‌شد. برخی جریانات و گروههای معاند با سوءاستفاده از عنوان آتش به اختیار و بدون توجه به محتوا و اهداف آن، کوشیدند در فضای مجازی و نوشتاری افکار عمومی جامعه را نسبت به آن مغشوش کنند. محققان در پژوهش حاضر درصدد هستند با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از آثار و بیانات آیت‌الله خامنه‌ای به این سؤالات پاسخ دهند که شاخصهها و مؤلفه‌های فرهنگ مشارکتی و تعاملات اجتماعی مطلوب در جهان‌بینی، اندیشه و کنش ایشان کدام‌اند؟ و نسبت و جایگاه مقوله آتش به اختیار در حاکمیت فرهنگ مسئولیت‌پذیری و نظارتی اقشار مختلف جامعه چگونه است؟ یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که رهبر انقلاب در دوره پساانقلاب، راهبرد آتش به اختیار را در تکمله تاکتیک‌های فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و مشارکتی شهروندان به‌خصوص جوانان مطرح کردند. کار فرهنگی خودجوش و تمیز، شکوفایی ظرفیت فرهنگی، اعتمادزایی، تقویت روابط متقابل دولت و ملت، اصلاح نواقص و اختلالات بوروکراتیک در کشور ازجمله شاخصههای این تاکتیک‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of the model of active participation of citizens in the system of religious democracy (with emphasis on the concept of 'fire at will' in the views of Ayatollah Khamenei(

نویسندگان [English]

  • sayyed majid emami 1
  • zakaria mahmodi 2
  • MOHAMMADHOSAIN NICZAD 2
1 Assistant Professor of Department of Islamic studies and Political sciences at Imam Sadiq University
2 PhD student of Political Science at Allameh Tabataba'i University
چکیده [English]

The genealogy of pre-revolutionary Iranian political culture implies the institutionalization of subordinate political culture and the acceptance of "top-down" political authority among the majority of society. With the institutionalization of the "model of religious democracy" in Iran,the concept of fire at will, according to the cultural, political and social situation of the country and influenced by the religious principle of "Enjoining to Good [Ma’ruf] and Forbidding from Evil [Munkar]" and also with the aim of better fulfillment of citizens' rights and responsibilities, was introduced by the Supreme Leader of the Revolution. Some dissident currents and groups, by abusing the title of 'fire at will' and regardless of its content and purposes, tried to confuse, by publishing their content, especially in cyberspace, the public opinion about it. Researchers in the present study try to answer the questions, using the descriptive-analytical method and referring to the works and statements of Ayatollah Khamenei: What are the characteristics and components of participatory culture and desirable social interactions in Ayatollah Khamenei's worldview, and his thought and action? Also, what is the relationship and position of the concept of fire at will in the rule of culture of responsibility and supervision of different sections of society? The findings of the study indicate that the Supreme Leader of the Revolution in the post-revolutionary period, proposed a strategy of fire at will in complementing the cultural, political, social and participatory tactics of citizens, especially the youth. Some characteristics of this tactic are as follows: spontaneous and perfect cultural work, flourishing of cultural capacity, building trust, strengthening the mutual relations between the government and the nation, correcting the shortcomings and bureaucratic disorders in the country.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ayatollah Khamenei
  • Democracy
  • The trust
  • Cultural participation
  • Fire at will
  • Theory of religious democracy