مدیریت بحران صدور نفت ایران در دوران جنگ تحمیلی

نوع مقاله: علمی تخصصی

نویسندگان

1 دانشیار روابط بین الملل، دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانش آموخته سیاستگذاری عمومی دانشگاه تهران

چکیده

ایران در دوران جنگ تحمیلی، بحران­های متعددی را سپری کرد که از آن جمله می ­توان به بحران صدور نفت و تلاش­ های رژیم بعث عراق و متحدانش در جلوگیری از صادرات نفت ایران و تکاپو برای تنزل منابع مالی اشاره کرد. در این راستا، تمرکزگرایی تأسیسات صادرات نفت ایران در جزیره خارک به منزله نقطه آسیب ­پذیر ایران در این جنگ به شمار می­ رفت و عراق نیز با عنایت به همین موضوع در پی به صفر رسانیدن منبع درآمد ارزی کشور بود. کاهش منابع ارزی و به پای میز مذاکره کشاندن ایران در هنگامه­ ای که ایران هیچ­ گونه قدرت چانه­ زنی دیپلماتیک نداشت، از جمله اهداف عراق در حملات مکرر به تأسیسات جزیره خارک بود. بدین ترتیب سؤال اصلی تحقیق این است: به چه نحوی ایران توانست بحران صدور نفت خود را در جنگ ایران و عراق سپری و مهار کند؟ نویسندگان درصدد هستند با بهره­ گیری از روش توصیفی-تحلیلی، مدیریت بحران صدور نفتی ایران در دوران دفاع مقدس را مورد تحلیل قرار دهند. یافته­ های پژوهش نشان از این دارد که مقامات بلند پایه کشور به پشتوانۀ مردم و ابتکارات متخصصان و نیز فداکاری قوای مسلح، با تدبیر نیز این بحران را از طریق تمرکززدایی و انبوه ­زدایی از مراکز صدور نفت ایران مهار کردند. در واقع آنان مجموعه عواملی را برای مقابله با پیامدهای صدمه ­های ایجاده شده بحران صادرات نفت ایران و تخفیف عواقب منفی آن طراحی کرده بودند تا همزمان با کاهش آسیب ­پذیری فزاینده، ظرفیت­ های رشد یابنده فزونی یابد و امکانات و تمهیدات رژیم بعث عراق برای وادار کردن ایران به قبول شرایط و وضع مورد نظر بی­اثر شوند. بدین ترتیب مدیریت بحران، فشارهای طرف مقابل را برای اعمال قدرت خنثی و زمینۀ گذار از وضعیت اضطراری و بحرانی را به عادی فراهم کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The crisis Management of Iran’s oil exports during the Iran-Iraq war

نویسندگان [English]

  • majid abbasi 1
  • saeed yaghoobi 2
1 Associate Professor of International Relations, Allameh Tabatabai University
2 Graduate of International Relations tehran university
چکیده [English]

Iran passed several crises during the imposed war, including the crisis management of oil exports and Efforts of the Ba’athist regime in Iraq and its allies in preventing the exports of Iran’s oil and efforts to reduce financial resources. In this regard, the centralization of Iran’s oil exports facilities in Kharg Island were considered to be a vulnerable point in Iran in this war.and Iraq considering to this point was in effort to reduce the source of foreign exchange earnings of country to zero. The reduction of foreign exchange resource and bringing of iran to the negotiation table while iran had not any diplomatic bargaining power was one of the most important Iraq’s goals in reapeated attacks on the facilities of kharg island. Thus, the main question of this research is ((How Iran could prevent and overcome the crisis of oil in Iran-Iraq war)). The author intends to analyze the method of crisis management of Iran’s oil exports during the holy defense period by using a descriptive analytic process. The findings show that the high-rise officials of the country were in support of the people and initiatives of experts as well as the dedication of armed forces, controlled this crisis through decentralization and mass detoxification of Iranian oil centers. In fact, they designed a set of factors to cope with the consequences of the Iran’s oil exports crisis and the discount of negative consequences. To coincide with the reduction of progressive vulnerability, growing capacities increase and the facilitiesand arrangements of the Iraq’s regime to induce Iran to accepting the conditions and circumstances be ineffective. Thus, the crisis management provided the pressures of the opponent to impose neutral power and the transition field from the emergency and crisis situation to the ordinary.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Crisis
  • crisis management
  • centralisation
  • decentralisation
  • oil facilities