مرکز اسناد انقلاب اسلامی تحقیقات اسنادی انقلاب اسلامی 2717-2945 7 13 2025 08 23 The Twenty-First Parliamentary Elections, Emerging Political Groups, and the Transformation of the Iranian Parliament during the Second Pahlavi Era انتخابات مجلس بیست و یکم، گروه‌های سیاسی نوظهور و روند تحول پارلمان در ایران عصر پهلوی دوم 17 47 221019 10.22034/irs.2025.506196.1263 FA وحید قلفی دکترای تاریخ ایران دوره اسلامی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. حبیب شرفی صفا استادیار تاریخ ایران دوره اسلامی، دانشگاه سید جمال‌الدین اسدآبادی، اسدآباد، ایران. (نویسنده مسئول) 0000-0002-1797-3373 Journal Article 2025 02 12 Abstract The twenty-first elections of the National Consultative Assembly (Majles) represent a crucial moment in the parliamentary history of Iran. In contrast to earlier elections, this round was marked by profound transformations. In the aftermath of the suppression of nationalist forces in 1953 and religious movements in 1963, the Shah’s strategy—shaped by the imperatives of U.S.-backed reforms—necessitated the participation of newly emerging, Western-oriented political groups in both the political sphere and the parliament. The interventions that shaped the electoral process, coupled with structural reforms within the legislature following the White Revolution, underscored the regime’s determination to establish a parliament fully aligned with governmental policies. These dynamics became particularly visible during the twenty-first parliamentary elections. Pressures exerted by Western powers on the Shah’s regime, the implementation of land reforms, the White Revolution, the change of government and the appointment of Asadollah Alam, as well as the emergence of new political parties and groups, constituted defining features that distinguished this electoral cycle from previous ones. Drawing on a historical approach and grounded in library sources and archival documents, this study seeks to analyze Iranian society on the eve of the twenty-first parliamentary elections, tracing the conduct of the elections and unpacking the factors that influenced their course. The findings suggest that pervasive state intervention in the elections was primarily aimed at enabling the rise of new political actors and consolidating a parliament entirely synchronized with the government to ensure the realization of the Shah’s reform agenda. . چکیده انتخابات دوره بیست و یکم مجلس شورای ملی از انتخابات مهم در تاریخ پارلمان ایران است. این انتخابات نسبت به دوره های گذشته، تفاوتهای قابل توجهی یافت. در این دوره سیاست شاه در راستای تحقق اصلاحات موردنظر آمریکا، نیازمند ورود گروههای نوظهور غربگرا به صحنه سیاسی و پارلمان ایران پس از سرکوب نیروهای ملی در سال 1332 و مذهبی در سال 1342 بود. مداخلات جدید در انتخابات و تحولات انجام شده در ساختار مجلس پس از انقلاب سفید، از الزامات تشکیل مجلسی هماهنگ با دولت بود که در راستای سیاستهای جدید شاه انجام میشد و نهایتاً در سیر انتخابات مجلس بیست و یکم بروز یافت. بنابراین، فشارهای غرب به رژیم شاه، اصلاحات ارضی، انقلاب سفید ، تغییر دولت و روی کار آمدن اسدالله علم، پیدایش احزاب و گرو ههای نوظهور از مهمترین مشخصه های این دوره از انتخابات مجلس بود که آن را از انتخابات مجالس پیشین متمایز میساخت. حال پژوهش حاضر در تلاش است تا با بهره گیری از روش تاریخی و تکیه بر منابع کتابخانهای و اسناد آرشیوی، به توصیف و تحلیل جامعۀ ایران در آستانه انتخابات بیست و یکمین دورۀ مجلس شورای ملی بپردازد و چگونگی و روند انتخابات این دورۀ از مجلس شورای ملی و عوامل مؤثر بر آن را بازکاوی نماید . یافته های پژوهش حاضر نشان می دهد که اعمال نفوذ همه جانبه در انتخابات مجلس بیست و یکم، برای دستیابی نیروهای جدید و تشکیل مجلسی کاملاً هماهنگ با دولت به منظور تحقق اصلاحات موردنظر شاه بوده است.

http://www.irstudies.ir/article_221019_f90a46f603ab3200b233960debf31b4d.pdf