مرکز اسناد انقلاب اسلامی تحقیقات اسنادی انقلاب اسلامی 2717-2945 6 12 2025 02 19 Development programs of Ford Foundation in Iran during Mohammadreza Pahlavi (1332-1343) برنامه‌های توسعه‌ای بنیاد فورد در ایران دورة محمدرضا پهلوی (1332-1343.ش) 323 361 211300 10.22034/irs.2024.483304.1227 FA فرهاد نام برادرشاد دکتری تاریخ انقلاب اسلامی، پژوهشکدة امام خمینی و انقلاب اسلامی، کارشناس اسناد اقتصادی سازمان اسناد و کتابخانة ملی تهران، ایران 0009-0000-5384-9268 سیدمحمود سادات استادیار گروه تاریخ انقلاب اسلامی. پژوهشکدة امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران. محسن سراج استادیار گروه تاریخ انقلاب اسلامی. پژوهشکدة امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2024 10 13 <em>The special position of Iran in the Second World War, made this country a bridge of victory for the Allies. The neighborhood with the communist Soviet Union exposed Iran to the influence of communism and threatened American interests in the Persian Gulf and the Middle East. There was a two-way desire in the Western-oriented government of Pahlavi II and America after the World War, to provide American economic and political aid to Iran and capitalist influence in Iran and the region, to counter the communist Soviet Union. American foundations, including the Ford Foundation, entered the countries under the influence of communism as soldiers of the combined and cultural wars in the Cold War to propose various economic and social plans for the development of third world countries and to prevent the influence of communism in them. and implement. The problem of this research is to investigate the activities of the Ford Foundation in Iran, the goals and results of the activities of this foundation in Iran, as well as to investigate the relationship between the policies and activities of this foundation and the foreign policy of the American government in Iran, which with the descriptive-Analytical method and based on documentary sources.</em><br /><em>Based on the findings of this research, the plans and goals of the Ford Foundation for the development of Iran in the economic dimension were centered around social and rural development and self-sufficiency and the development of Iran's agrarian economy, and in the political dimension, stability through the expansion of democracy; If the main goal of the American government in continuous financial aid to the Pahlavi regime is to rely on the implementation of flashy and superficial projects, to transition from crises and to attract the attention of the modern urban middle class to the Pahlavi regime and to create stability from every It was a possible way and finally this contradiction in the official policy of the American government and the goals of the Ford Foundation in Iran resulted in the withdrawal of this foundation from Iran</em><em>.</em> موقعیت ویژة ایران در جنگ جهانی دوم و همسایگی با شوروی کمونیستی، ایران را در معرض نفوذ کمونیسم قرار داده و منافع آمریکا در خاورمیانه را دچار تهدید می­کرد. خواست دوسویه­ای در حکومت غرب­گرای پهلوی دوم و آمریکای پس از جنگ جهانی، برای رساندن کمک­های اقتصادی و سیاسی آمریکا به ایران و نفوذ سرمایه­داری به ایران و منطقه، برای مقابله با شوروی کمونیستی وجود داشت. بنیادهای آمریکایی ازجمله بنیاد فورد در عرصه جنگ سرد به‌عنوان سربازان جنگ­های ترکیبی و فرهنگی، وارد کشورهای در معرض نفوذ کمونیسم گردیدند تا طرح­های اقتصادی و اجتماعی مختلفی را اجرایی نمایند. مسئله این پژوهش، بررسی فعالیت­های بنیاد فورد، اهداف و نتیجه فعالیت­های این بنیاد در ایران و همچنین بررسی نسبت سیاست­ها و فعالیت­های این بنیاد با سیاست خارجی دولت آمریکا در ایران می­باشد که با روش تحلیل تحقیق تاریخی و برپایة منابع اسنادی انجام گرفته است. برپایة یافته­های این پژوهش، برنامه­ها و اهداف بنیاد فورد برای توسعة ایران در بُعد اقتصادی، حول محور توسعة اجتماعی و روستایی و خودکفایی و توسعة اقتصاد ارضی ایران و در بُعد سیاسی، ایجاد ثبات از طریق گسترش دموکراسی بود؛ درصورتی‌که هدف اصلی دولت آمریکا در کمک­های مستمر مالی به رژیم پهلوی، تکیه‌بر انجام پروژه­های پرزرق‌وبرق و ظاهری، برای گذار از بحران­ها و جلب‌توجه طبقه متوسط مدرن شهری به حکومت پهلوی و ایجاد ثبات از هر طریق ممکن بود. این تناقض در سیاست رسمی دولت آمریکا و اهداف بنیاد فورد در ایران به خروج این بنیاد از ایران منتج گردید. http://www.irstudies.ir/article_211300_407e82f27a42b70bf62163e375fc4ae2.pdf